بصير احمد دولت آبادى
573
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
همينطور آقاى حسين شفائى ، در كتاب زندانيان روحانيت شيعه به مشخصات چند مدرسه در كابل و ولايات اشاره مىكند كه علاقهمندان مىتوانند به اصل منبع مراجعه كنند . در اينجا فقط به ليست شوراى نظارت بر مدارس دينى افغانستان در رابطه با تعداد مدارس دينى شيعه اشاره مىكنيم . در اين ليست حدود 157 مدرسهء دينى بدون مشخصات منطقه نام برده شده است ؛ مثلا ولايت ارزگان 20 مدرسه ، باميان 29 مدرسه ، غزنى 31 مدرسهء ، غور 17 مدرسه ، ميدان و پروان 38 مدرسه و سمت شمال 22 مدرسه . مسأله ديگرى كه قابلتوجه است درج نشدن اسامى و تعداد مدارس قندهار و هرات در ليست شوراى نظارت بر مدارس دينى است . گويا اين دو ساحه از ديگر مناطق شيعهنشين مجزا شده است ، درحالىكه در قندهار و هرات هم مدارسى وجود دارد . همچنين در سرپل ، جوزجان و مناطق ديگر قبلا مدارسى بوده كه در ليست نيامده است . از آن جهت به تعداد مدارس دينى اهل تشيع اشاره شد كه روشن شود مردم شيعه خلأ ناشى از كمبود و نبود مدارس دولتى را در گذشته و حتى دورهء انقلاب از طريق مدارس دينى پر مىكردهاند . مدارس رسمى دولتى در افغانستان مدارس دولتى و عصرى ، بر خلاف مدارس دينى ، تاريخ دقيقترى دارند . قبل از عصر امير شير على خان هيچ مدرسهء عصرى در اين كشور وجود نداشت ، امّا در اين دوره كه شايد مقارن با تحولات فكرى در منطقهء خاورميانه باشد ، به ادعاى برخى از مورخان در اثر تلاش سيّد جمال الدين در دربار افغانستان اندك تحولاتى در اين زمينه نمايان